استقامت و انقلابیگری؛ الزامات پیشتازی ملت ایران
v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);}
مقاله اول:
استقامت، رمز پیروزی ملّت ایران
مقدمه
واقعیتهای ملموس و تجربه شده فراروی بشر نشان می هد، بسیاری از موفّقیّتها، پیروزیها و دستاوردهای امّتها، ملّتها و حتّی افراد، مرهون و مدیون استقامت و پایداری آنان در عرصه های گوناگون می باشد. اگر یک قهرمان کُشتی و یا فوتبال مدال و جام قهرمانی را در عرصۀ جهانی بر سینه و به بالای سر میبرد، در سایۀ استقامت و پشتکار آن است. اگر یک هنرمند در عرصۀ خلاّقیت آثار هنری پیشتاز می شود، مرهون استقامت و صبر و پشتکار او می باشد.
و اگر قوم و ملّت ستمکشیده و تحقیر شده بنی اسرائیل شاهد دستیابی به قُلّه های پیروزی بوده و از نعمتهای بی شمار الهی بهره مند گردیدند در سایۀ صبر و استقامت در مسیر حقّ و حقیقت بوده است.
و اگر ملّت رنج کشیده و سرخورده و تحت ستم استبداد و استعمار ایران با شکستن زنجیرهای استبداد و استعمار، بزرگ ترین حماسه قرن را خلق نمودند، در سایه صبر و استقامت بر محور حقّ و در مسیر حقّ بوده است. حاکمیت رهبری الهی و رحمانی بر کشور ایران، استقرار نظام دینی، پیروزیها و دستاوردها درعرصه های گوناگون داخلی، منطقه ای و بین المللی و احیای اسلام ناب در سطح منطقه غرب آسیا محصول استقامت و پایداری ملّت ایران بوده است.
اهمّیّت نقش و جایگاه استقامت مردم
از آنجاکه استقامت مردم مهمّترین رُکن در پیروزی ها بوده، مناسب است پیرامون اهمّیّت و جایگاه و محوریت استقامت، مراتب و مراحل آن، توضیحاتی فهرست وار ارائه شود و در راستای دستیابی به این اهداف مناسب تشخیص داده شد که کلام امیر مؤمنان علی(علیه السّلام) در فرازی از خطبۀ قاصعه[1] را مورد واکاوی و بررسی قرار دهیم.
عوامل شکل گیری جبهۀ حقّ
بر اساس مجموع آیات و روایات و تجربه تاریخی، اساسی ترین عوامل شکل گیری، استقرار و استمرار جبهۀ حقّ و حاکمیت الهی ســه امر است.
الف- رهبری الهی و رحمانی
در تدبیر ذات ربوبی، مهمّترین عامل ساماندهی حکومت در جهت سازماندهی بهینه زندگی بشر برای هدایت و حرکت صحیح به سمت کمال و سعادت، مدیریت و رهبری است. بر این اساس انتخاب رهبر و مدیریت در منظومۀ دینی سازوکار مخصوص به خود را دارد و انتخاب مدیریت و رهبری عالی جامعه در عصر نبوّت از سوی ذات باریتعالی بوده و در دیگر دوره ها الزاماً مدیریت عالی باید در سلسله مراتب ولایت الهی قرار داشته باشد. تکرار واژه های « بَعَثنا و اَرسَلنا» و موارد مشابه در آیات شریفۀ قرآن و انتخاب انبیاء و رسولان از سوی خداوند متعال مبیّن این حقیقت می باشد.
ب- شریعت و آیین آسمانی
دومین رُکن در ساماندهی زندگی بشر به سمت حیات طیّبه در این عالم و بهشت جاودان در سرای دیگر، شریعت و آیین الهی وآسمانی است که مبنا و زیرساخت سبک زندگی بشر و ترسیم کنندۀ حقّ و باطل، حلالها و حرامها، بسیاری از بدی ها و خوبی ها که عقل در قلمرو آنها راه ندارد، پاکی ها و ناپاکی ها، فضائل و رذائل(هنجارها و ناهنجارها) مقدّسها و نامقدّسها و ... می باشد. تفاوت عمدۀ مکتب های آسمانی به ویژه مکتب اسلام با دیگر مکاتب در همین موضوعات نهفته است.
ج- مردم به عنوان مخاطب رهبری و شریعت
بشریت و انسان ها و به تعبیر دیگر مردم مخاطبین اصلی و رهبری الهی و شریعت می باشند و تدبیر ذات ربوبی این بوده که انسان ها با شناخت و میل و رغبت، رهبری الهی را به عنوان مدیریت عالی و شریعت را به عنوان منشور ادارۀ زندگی خود بپذیرند و با حرکت بر محور رهبری و اطاعت از او و استقامت در راه شکلگیری حاکمیت و قدرت، بر محور آن رهبری آسمانی و التزام به شریعت، مسیر صحیح کمال را انتخاب و مسیر سعادت خود را فراهم نمایند.
محور بحث در این مقال دو رُکن رهبری و شریعت نیست، بلکه محورکلام نقش استقامت مردم در حاکمیت آئین و شریعت الهی و در استقرار تدبیر خداوند متعال در روی زمین می باشد.
کلام علی(علیه السّلام) ناظر به یک نمونه از تأثیر و نقش صبر و استقامت مردم در دستیابی به قلّه های عزّت و اقتدار و پیروزی می باشد وآن نمونه قوم و امّت بنی اسرائیل است که با صبر و بردباری خود بر محور رهبری الهی در برابر رژیم دیکتاتوری و ظالم فرعون فائق آمده و به پیروزی رسیدند.
دستاوردهای مهمّ بنیاسرائیل در پرتو استقامت
حضرت علی(علیه السّلام) در فرازی از خطبۀ قاصعه پنج دستاورد مهمّ را در سایۀ صبر و استقامت برای بنیاسرائیل بر می شمارد:«فَلَمَّا رَاَی اللهَ جِدَّ الصَّبرَ منهُم عَلی الاَذی فی مَحَبَّتِه وَالاحتِمال لِلمَکروهِ من خَوفِه» (هنگامی که خداوند صبر آنان را بر آزار در مسیر محبّت خود و تحمّل سختی را از ترس خود مشاهده فرمود). حضرت در ادامه به امتیازات دریافتی بنی اسرائیل اشاره می کند و فلسفه دریافت امتیازات را صبر و مقاومت در راه خدا میداند.
امتیازات دریافتی بنی اسرائیل
جَعَلَ لَهُم مِن مضائِقُ البَلاءِ فَرَجاً؛اوّلین امتیازی که بنی اسرائیل دریافت کردند نجات از نظام ظالمانه فرعون و پیروزی بر حکومت دیکتاتوری بود. نظامی که بر اساس ویژگی هایی که در قرآن آمده، دیکتاتورترین و ظالمانه ترین نظام ها به شمار آمده و قوم بنی اسرائیل سخت ترین شرایط را در چنین نظامی متحمّل شده بودند. حال خداوند متعال با محوریت موسی بن عمران و صبر و استقامت، بزرگ ترین پیروزی را نصیب آنان نموده است.
فَاَبدَلَهُم العِزَّمکانَ الذُّلِّ؛ دومین هدیه ای که خداوند متعال در برابر استقامت و صبر قوم بنی اسرائیل به آنان داد «عزّت بجای ذلّت» بود. قوم و جمعیت تحقیر شده که به عنوان برده از آنها استفاده می شددر اثر تبعیّت از رهبری آسمانی و تحمّل سختی ها و فشارها در راه مبارزه با طاغوت، این جهاد نفس گیر به ثمر نشست با نابودی فرعون و فرعونیان به عزّت و سیادت دست پیدا نمودند.
وَالاَمنَ مکان الخَوف؛ سومین امتیازی که نصیب قوم موسی گردید، امنیت و آرامش بجای ترس و وحشت بود. جمعیتی که ترس و وحشت زندگی آنان را تیره و تار کرده بود. ترس از کشتن فرزندان، زندان، شکنجه، رفتن به اردوگاه های اجباری، ترس از قحطی و گرسنگی، آرام و قرار را از آنان سلب نموده بود. امّا در اثر صبر و پایداری بر تدابیر و فرامین رهبری، بر دشمن قدرتمند پیروز شده و امنیت و آرامش را بدست آوردند.
فَصاروا مُلوکاً حُکاماً؛ از دیگر نعمت های بزرگ الهی که در پرتو صبر و استقامت در جبهۀ حقّ، نصیب بنیاسرائیل گردید، دستیابی به قدرت، حاکمیت و تشکیل حکومت و دولت بود. ملّت مستضعف بنی اسرائیل تحت ستم در مخیّلۀ خود چنین تصوّری را نداشتند که روزی به قدرت و حکومت دست پیدا نمایند. امّا بالاخره وعدۀ الهی محقّق گردید و آنان در سایۀ پایداری و صبر به چنین موهبتی دست یافتند.
وَاَئِمَّۀً اَعلاماً؛ پنجمین موهبت الهی که در پرتو صبر و استقامت بنی اسرائیل نصیب آنان گردید، امامت و پیشوایی دیگر مردم عصر خودشان بود. تبدیل شدن یک قوم ضعیف زیردست، تحقیر شده به یک امّت و الگو برای دیگر مردم امتیاز و موهبت بسیار بزرگی است.
قرآن خود این موضوع را به بنی اسرائیل یادآور می شود و تأکید می کند که نعمت الهی را پاس بدارید. در آیۀ 47 سورۀ بقره می فرماید: «یا بَنی اسرائیل اذکُروا نِعمتِی الَّتی اَنعَمتُ عَلیکُم و اَنِّی فَضَّلتُکُم عَلَی العالَمین » ای بنی اسرائیل نعمت های مرا که به شما عطا کردم و اینکه شما را بر جهانیان (زمان خودتان) برتری دادم یاد کنید. مشابه همین بیان در آیۀ 122 هم تکرار شده است. برتری یک قوم بر دیگر اقوام عصر خود برتری و امتیاز بزرگی بود که نصیب بنی اسرائیل گشت.
تسرّی قاعدۀ فوق بر دیگر زمانها و امّتها
آنچه در بیان امیرمؤمنان علی(علیه السّلام) به عنوان یک فرمول و قاعده بیان شده و در امّت بنی اسرائیل تبلور پیدا نموده، اختصاص به زمان و قوم بنی اسرائیل نداشته و بر دیگر زمان ها و امّت ها هم ساری و جاری خواهد بود که به دو نمونه اشاره می شود:
الف- انقلاب اسلامی به رهبری پیامبر اعظم(صلیالله علیه وآله)
قرآن بر اساس آیات الهی و وحیانی فرمولی را به پیامبر اعظم ارائه می دهد که نبرد نابرابر در برابر جبهۀ کُفر را به نبرد نامتقارن تبدیل می کند. تعریف نبرد نابرابر روشن است امّا نبرد نامتقارن آن است که اگر جبههای که برابری با جبهۀ مقابل را ندارد، بتواند عواملی را در جبهه خود تعبیه نماید که دشمن و طرف مقابل فاقد آن هست، نبرد نابرابر به نبرد نامتقارن تبدیل می شود. قرآن خطاب به پیامبر می فرماید: «اِن یَکُن مِنکُم عشرون صابرون یغلبوا ماتین» اگر در جبهۀ شما ســه عنصر ایمان، صبر و بصیرت باشد، توان شما یک به ده می شود و در آیات دیگر روی صبر و تقوی و دریافت امداد غیبی هم تکیه دارد. لذا یکی از مهمّترین عناصر دریافت نعمتهای الهی و تبدیل نبرد نابرابر به نبرد نامتقارن عنصر صبر و مقاومت در جبهۀ حقّ است. علی(علیه السّلام) می فرماید: «فَلَمّا رَای الله صِدقَنا اَنزَل عَلی عَدُوِّنا الکبتِ و عَلینا النّصر» هنگامی که خداوند صداقت ما را در راه خودش مشاهده فرمود، بر دشمن ما نکبت و برای ما نصرت و پیروزی را رقم زد.
امتیازات دریافتی امّت محمّد(صلّی الله علیه و آله)
1- نجات از سیستم طاغوتی و نظام جاهلانه شرک و کفر؛ اوّلین امتیاز دریافتی پیروان پیامبر اسلام نجات از سیستم طاغوتی و نظام جاهلانه شرک و کفر بود. اگر شرایط حاکم بر سرزمین حجاز در آن مقطع مورد بررسی قرار گیرد، به اهمیت این دستاورد و امتیاز بیشتر پی خواهیم برد. پارهای از این ویژگیها عبارت بودند از؛
1/1- انحراف اعتقادی: شرک و کفر سرزمین حجاز را فرا گرفته بود. وجود سیصد و شصت بُت فقط در خانه کعبه مبیّن این واقعیت تلخ می باشد.
1/2- فساد اخلاقی: وجود انحرافات اخلاقی، روابط نامشروع، شراب و دیگر رذائل اخلاقی و ... عارضه دیگری به پیکرۀ جامعه آن روز قبل از اسلام بود.
1/3- فساد اقتصادی: انحرافات و کژروی ها در چرخۀ اقتصادی، دادوستدهای نامتعارف، قمار و خرید و فروش مسکرات نظام معیشت مردم را آلوده کرده بود.
1/4- فساد سیاسی: حاکمیت عناصر فاسد و سردمداران کفر و شرک و استثمار و به بردگی گرفتن مردم مهمّترین مشکل جامعه و عامل اصلی دیگر مفاسد به شمار میآمد.
در چنین شرایطی، مردم با ایمان به پیامبر و صبر و استقامت در برابر فشارها، تحریم ها و جنگ ها زمینه پیروزی خود را فراهم کردند.
2- دریافت عزّت و اقتدار؛دومین ثمر استقامت و پایداری برای ملّت مسلمان عزّت، شوکت و اقتدار بود. جامعه تحقیر شده و بسیاری از افراد که به بردگی کشیده شده و زیر سلطۀ زرمندان و زورمندان قرار داشتند، در سایۀ صبر و استقامت به عزّت رسیدند.
3- دستیابی به امنیت و آرامش؛ پیامد دیگر صبر و استقامت در جبهه حقّ با محوریت پیامبر اعظم(صلی الله علیه و آله) دستیابی به امنیت و آرامش بوده، ترس و وحشت حاکم بر مردم مستضعف حجاز به ویژه مردم مکّه و بردگی ها و بیگاری ها، و فشارهای مضاعف متوجّه مسلمانان پس از گرایش به اسلام و به ویژه فشارها در شِعبِ ابیطالب، سرانجام استقامت و پایداری پیروان اسلام زمینه دستیابی به نعمت و امنیت و آرامش را برای آنان فراهم نمود.
4- دستیابی به قدرت و حاکمیت؛ برآیند مهمّ استقامت و صبر مردم مسلمان دستیابی به قدرت و حاکمیت بود. با تلاش و جهاد فراگیر، رژیم جاهلی حاکم بر حجاز ساقط شده و صالحان و مستضعفان با رهبری پیامبر اعظم به قدرت و مدیریت عالی سرزمین حجاز دست یافتند.
5- تبدیل شدن به امّت نمونه؛ نتیجه دیگر صبر و استقامت و صداقت در انجام تعهّدات خداوند متعال، قرارگرفتن پیروان پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله)به عنوان امّت الگو و نمونه بود. این بزرگ ترین افتخاری است که ملّتی در سایۀ استقامت در جبهۀ حقّ در چهرۀ یک امّت نمونه معرّفی می شود.آنجا که قرآن میفرماید: «کُنتُم خَیرَ اُمَّۀٍ اُخرِجَت للنّاس[2]» شما بهترین امّتی هستیدکه پدیدار شده اید، مبیّن این حقیقت و افتخار بزرگ است. البته صیانت از امّت نمونه بودن الزاماتی داردکه در ادامه آیه بیان شده وآن پدیداری بر میثاق های الهی است.
ب- انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی(ره)
نمونه دیگر از تحقّق فرمول «پیروزیها در پرتو صبر و استقامت» که تاریخ فراروی بشریت قرار داده، انقلاب اسلامی ایران است. مردم ایران در انقلاب در پرتو استقامت و پایداری در جبهه حقّ و بر محوریت رهبری الهی به قلّه های بزرگ دست یافتند. سقوط رژیم دیکتاتوری طاغوت و پیامدهای بسیار مهمّ آن در ایران و سطوح منطقهای و بینالمللی متّکی به فرمول قرآنی، یعنی تکیه بر صبر و استقامت بر محور رهبری دینی بود که نبرد نابرابر را به جبهه نامتقارن تبدیل و سپس زمینه پیروزی فراهم گردید. در این مورد اشاره به محورهای پنجگانه زیر مفید خواهد بود:
1- پیروزی و نجات از حکومت طاغوت؛ ملّت ایران به رغم اکثریت قاطع وابستگی به اسلام، تحت ستم نظام طاغوتی استبدادی و وابسته به اجانب قرار داشته و سخت ترین شرایط را تحمّل می کردکه شاخص های حکومت سلطنتی جاهلی عبارت بودند از:
1/1- فساد سیاسی: حکومت سلطنتی در ایران ترکیبی بود از فاسدترین عناصر که وابستگی بسیاری از آنان به شبکه های فراماسونری و جاسوسی مُحرز و همواره درخدمت بیگانگان بودند.
1/2- فساد اخلاقی: آلودگی بسیاری از سران حکومت به فساد اخلاقی و گرفتاری در دام شراب و قُمار و دیگر فسادها جزء ویژگیها به شمار میآمد.
1/3- فساد اجتماعی: حکومت و نظام سیاسی نه تنها درصدد اصلاح جامعه نبود بلکه در ابعاد گوناگون در مسیر ترویج انواع فسادهای اجتماعی و توسعۀ قُمارخانه ها، مشروب فروشی ها و کارخانه های مشروبسازی، توسعۀ سینمای مبتذل و دیگر موارد فساد انگیز قرار داشت.
1/4- فساد اقتصادی: قراردادهای استعماری، زدوبندهای اقتصادی، هدایت شبکۀ قاچاق موادّ مخدر، فعّالیّتهای اقتصادی نامشروع و آلوده سازی سبک زندگی و تجارت مردم به معاملات حرام بخشی از فساد اقتصادی حکومت بود. فسادها و انحرافات دیگری که در جامعه رسوخ کرده بود، کشور را در پرتگاه سقوط قرار داده بود. نجات معجزه آسای مردم از این نظام فاسد در پرتو استقامت و صبر و مقاومت مردم در برابر فشار از نعمتهای بزرگ الهی بود.
2- عزّت و عظمت؛ وابستگی و سرسپردگی رضاخان به انگلیس و محمّدرضا به آمریکا و قراردادهای خفّت بار و فرمانبرداری شاه ایران از آمریکا در حمایت از رژیم اشغالگر قدس و فساد و وابستگی دولتمردان و دربار به خارج و استبداد داخلی حاکمان، از ملّت ایران چهره ای ضعیف به دنیای اسلام معرّفی کرده بود امّا با حرکت و قیام رهبری توانا و انقلابی در برابر انواع فشارها و ظلم ها، توانستند به قلّه عزّت و عظمت دست پیدا نموده و رشادت و عزّت خود را به رُخ جهانیان بکشند.
3- امنیت و آرامش؛ امتیاز و موهبت دیگر که در سایۀ صبر و استقامت نصیب مردم ایران گردید، دستیابی و امنیت به آرامش بود. سلطۀ دستگاه مخوف ساواک بر کشور، ترس و وحشتی را بر زندگی مردم به ویژه کسانی که دل در گرو اسلام و دین داشتند حاکم کرده بود و با کوچکترین شکّ و تردیدی افراد به سیاه چال ها انتقال و تحت شکنجه های سخت قرار می گرفتند. شکل گیری انقلاب اسلامی با صبر و استقامت مردم ترس و وحشت از بین رفت و امنیت و آرامش بر جامعۀ اسلامی حاکم شد و به اسلام و مسلمین جان و نفس تازه ای دمیده شد.
4- دستیابی به قدرت و حکومت؛ سقوط رژیم سلطنتی آن هم در دورۀ خاندان منحوس پهلوی با شیوۀ استبدادی داخلی و اتکاء به ابرقدرت آمریکا و سرسپردگی به عنوان ژاندارم آمریکا در منطقه و سپر امنیتی آمریکا در برابر سیستم امنیتی شوروی، از فرضیّه های بسیار بعید و دور از انتظار بود. عجیب تر از آن شکلگیری نظامی در چارچوب اسلام و با محوریت ولی فقیه که کمتر به مخیّلۀ کسی خطور می نمود. امّا بالاخره هر دو امر شبیه به محال به وقوع پیوست و با محوریت ولی فقیه و صبر و استقامت و پایداری مردم رژیم سلطنتی فاسد پهلوی ساقط گردید و نظام اسلامی با عنوان «جمهوری اسلامی ایران» شکل گرفت، که این امر مهمترین موهبت الهی به ملّت به شمار می آید.
5- تبدیل شدن ملّت ایران به عنوان ملّت نمونه؛ پیامد مهمّ دیگر پایداری در جبهۀ حقّ و حرکت بر محور پیشوا و رهبری در سلسله مراتب ولایت الهی، تبدیل شدن ملّت ایران به عنوان امّت الگو و نمونه برای ملّت های مسلمان و مظلومین رنجدیده به شمار میآید. پیروزی های حزب الله در لبنان در برابر رژیم صهیونسیتی، مقاومت و ایستادگی ملّت مظلوم فلسطین به ویژه مردم غزّه در برابر سخت ترین فشارهای رژیم اشغالگر، مقاومت مردم سوریه، یمن، بحرین و حتی تقویت روحیۀ انقلابی در آمریکای لاتین و ... همه و همه در پرتو الگوگیری از ملّت مقاوم ایران حاصل شده است. عمق استراتژیک انقلاب ایران و نفوذ معنوی آن در غرب آسیا، آفریقا و آسیای میانه نشانگر شعاع تأثیر الگو بودن ملّت ایران می باشد.
مرحوم حسنین هیکل، سردبیر اسبق روزنامه الاهرام مصر در بین جمعی از ایرانیان که با وی دیدار داشتند، میگوید: «گرچه من درک روشنی از ولایت فقیه ندارم، ولی به شما میگویم این مسئله خیلی مهمّ است. شما دو بار به ساحل مدیترانه دست پیدا کردهاید؛ بار اوّل، در دورۀ هخامنشیان که با تکیه بر سلاح بود و بار دیگر، در عصر حاضر که آن با تکیه بر همین ولایت فقیه بوده است».
جمع بندی و نتیجهگیری
فرمولی که قرآن برای تبدیل جبهه نابرابر به جبهه نامتقارن و تبدیل نمودن به پیروزی های مهمّ ارائه می دهد از مهمّترین رُکن آن صبر واستقامت در جبهه حقّ و بر محور امام و پیشوای حقّ می باشد. این امر از سنّتهای قطعی الهی است و فرازمانی و فرامکانی است.
این فرمول در کلام علی(علیه السّلام) در خطبۀ قاصعه در مورد پیروان حضرت موسی(علیه السّلام) و عملکرد آنان بر محور رهبری پیامبر الهی تطبیق داده شده و به تعبیر حضرت علی(علیه السّلام) امّت موسی(علیه السّلام) در سایة صبر و استقامت به پیروزی های مهمّی دست یافت. این فرمول که جزء سنّت های الهی است در مورد هر امّتی قابل تسرّی است و لذا در مورد امّت پیامبر اعظم(صلیالله علیه وآله) هم عملیاتی شد و این امّت هم به همان پیروزی های مهمّ دست یافتند. برای بار دیگر این فرمول در مورد ملّت ایران هم مصداق پیدا کرد و ملّت ایران در سایۀ صبر و استقامت بر محور رهبری الهی به همان پیروزی ها دست یافتند.
نکتۀ حائز اهمّیّت این است که این فرمول، یعنی صبر و استقامت در جبهۀ حقّ بر محور امام و پیشوای الهی دارای یک شرط اساسی است، یعنی اتّکاء بر این فرمول هم در حدوث انقلاب و پیروزی ها لازم است و هم در بقاء و لذا اگر امّتی در حدوث انقلاب صبر و استقامت داشت و به پیروزیهایی دست یافت امّا در بقاء دچار انفعال، سستی و عقب گرد شد، همه پیروزی ها را از دست می دهد.
رمز شکست بنی اسرائیل در مراحل بعدی، عدم التزام به شرط مذکور و رمز شکست امّت اسلام پس از پیامبراعظم(صلیالله علیه وآله) در عدم پایبندی امّت به این اصل اساسی در بقاء انقلاب بود. اما رمز بقای انقلاب اسلامی ایران تداوم این فرمول در حدوث و بقاء بود، یعنی مردم هم در پیروزی و استقرار انقلاب با پیروی از امام خمینی(ره) به قلّه های پیروزی دست یافتند و هم پس از امام در استمرار انقلاب با پیروی از امام خامنهای(مدّظلّه العالی) تداوم پیروزیها را تضمین نمودند و تا مادامی که بر این اصل استوار هستند، این پیروزی ها تداوم خواهد داشت. انشاءالله
مقاله دوم
ویژگیهای امّت پیشتاز
مقدمه
تاریخ نمایشگر بروز و ظهور ملّت ها، اقوام و تمدّن هاست که در دورهای درخشیده و پس از مدّتی مسیر افول و سقوط را طی نموده اند و از آن تمدّن ها جز آثار و یا تاریخی باقی نمانده است. واقعیت تاریخی و سنّتهای حاکم بر تاریخ مبیّن این واقعیت است که فراز و فرود امّت ها و تمدّن ها و پیشتازی ملّت ها تصادفی، جبری و یا قراردادی نمی باشد، بلکه فراز و فرودها در قالب قانون علّیت قابل تحلیل است.
از این رو، بایدگفت پیشتازی امّت ها قاعده، قانون و الزاماتی دارد و اگر امّتی بناست پیشتاز و تمدّنساز باشد، باید به الزامات آن توجّه داشته باشد. به تعبیر دیگر همانطور که در ورزش، قهرمان شدن ضابطه مند است و به فینال رسیدن و به قلّه قهرمانی دست پیدا کردن الزاماتی دارد، قهرمانی در صحنۀ تاریخ هم ضابطه مند است. اگر امّت حضرت نوح(ع) نتوانست به هیچ یک از مراحل پیروزی دست پیدا کنند علّت دارد و اگر امّت موسی بن عمران به پیروزی رسیدند، امّا این پیروزی استمرار نیافت، هم فرازش و هم فرودش علّت دارد.
در بحث پیشرو، به برخی از ویژگیهای امّت پیشتاز و الزامات پیشتازی اشاره میشود.
ویژگیهای امّت پیشتاز
1- پیوستگی به آرمانهای رهبری الهی
خداوند منّان برای هدایت بشر به سمت کمال، رهبر و حجّتی قرار داده که شرط اصلی پیشتازی یک ملّت و امّت پیوند همه جانبه با آن رهبری است.
ابعاد پیوستگی
الف- شناخت؛ مهمّترین مرحلۀ پیوستگی به رهبری رحمانی در سلسله مراتب ولایت خداوند متعال، شناخت حجّت خدا در هر زمان می باشد. در آیات شریفه قرآن و روایات روی شناخت بسیار تأکید شده است. در دعای معروف (اَللّهُمَّ عَرّفنی نَفسَک ... ) ابتدا روی شناخت خدا و سپس شناخت رسول خدا و سپس روی شناخت حجّت خدا و بعد هم به نتیجۀ عدم شناخت حجّت خدا که لغزش و انحراف از مسیر دین خواهد بود اشاره می کند.
فلسفۀ تأکید روی شناخت حجّت الهی
دو علّت مهمّ می توان برای فلسفۀ تأکید روی رهبری الهی و حجّت خدا در هر دوره بیان نمود؛
نخست، انحصاری بودن راه رسیدن به سعادت در دنیا و بهشت جاودان در قیامت، به امام و پیشوا و رهبری در سلسله مراتب ولایت خداوند متعال؛
دوم، تفکیک رهبری اصلی از پیشوایان بدلی و قلاّبی و قرار نگرفتن در دام رهبران دروغین، زیرا همانطور که فلزات گرانبها همچون طلا و جواهرات بدلی دارد مواد غذایی با ارزش بدل دارد، عرصۀ دین، مکتب و رهبری و مدیریت بر جامعه هم، جولانگاه بدل سازان بوده و هست و بیشترین اشتباهی که در طول تاریخ، بشر گرفتار آن شده رهبران و ادیان بدلی و قلابی بوده است و اینکه قرآن دو نوع امام معرّفی می کند، امام نور و امام نار هشدار به مردم است که نگران بدلسازان باشند و در دام آنان قرار نگیرند.
ب- همسویی اعتقادی، نگرشی و گرایشی با رهبری دینی؛ جهت دیگر پیوستگی با ولایت، همسویی در بینش، نگرش و گرایش می باشد که یکی از ارکان تولّی و تبرّی است. در مفهوم تولّی و تبرّی دو عنصر تعبیه شده، عنصر گسستن و عنصر پیوستن. گسستن از غیر خدا و پیوستن به ذات ربّی و قرار گرفتن در زیر چتر ولایت الهی در بُعد اعتقادی، نگرشی و گرایشی. تولّی و تبرّی یعنی پیوستن به پیامبر اعظم و گسستن از ابوسفیانها، ابولهبها و ابوجهلها. تولّی و تبرّی، یعنی پیوستن به امیرمؤمنان علی(علیه السّلام) وگسستن از جبهۀ معارض، یعنی طلحه و زُبیر و جبهۀ قاعدین و ساکتین، یعنی ابوموسی اشعری، عبدالله ابن عمر و دیگر چهره های مشابه. تولّی و تبرّی یعنی پیوستن به ولایت و خط امام خمینی(ره) و گسستن از هر شخص و جریانی که در برابر امام قرار داشت. تولّی و تبرّی، یعنی پیوستن به رهبری بعد از امام، یعنی امام خامنه ای وگسستن از جریان ها و شخصیت هایی که در برابر رهبری ایستاده اند. تولّی و تبرّی، یعنی رأی دادن به نماینده و رئیس جمهور در تراز ولایت و رأی ندادن به چهرههای غیرانقلابی. برخی شخصیت ها که با هر جریان و شخصیتی و با هرگرایشی کنار می آیند، در برابر معترضین میگویند جایگاه ما طوری است که باید درب خانه و یا دفتر ما برای همه باز باشد. این افراد از روی عمد یا غفلت بین درب خانۀ باز با دل باز اشتباه نموده و بین این دو خلط می کنند. درب خانه یا دفتر نماینده ولی فقیه در استان یا امام جمعۀ شهرستان یا نماینده مجلس باید برای همه باز باشد. امّا دل نباید برای همه باز باشد، زیرا خداوند می فرماید: «ما جَعَلَ الله لرجُلٍ مِن قَلبینِ فِی جَوفِه» در درون یک انسان دو قلب قرار داده نشده و یک قلب و دل بیشتر نیست که یا جای حقّ است یا جای باطل، اگر خط ولایت با چیز دیگر مخلوط شد، دیگر خط ولایت نیست.
در مورد دولتمردان هم همین اصل ساری و جاری است. درب دفتر رئیس جمهور و وزیر باید برای همه باز باشد، امّا دل نمیتواند برای همه باز باشد. دوگانگی در دل و قلب نشانۀ نفاق می باشد.
ج- اطاعــت؛مرحلۀ دیگر پیوستگی به رهبری الهی اطاعت و تبعیت است. فرمان حجّت حقّ، چه پیامبر و یا امام معصوم و یا ولی فقیه حجّیت دارد. اطاعت از تدبیر، دستور و فرمان بر همگان لازم و ضروری است و قوام حاکمیت رهبری الهی به اطاعت همه جانبه و همگانی است. البته اطاعت مراتبی دارد که سخت ترین آن ورود در جهاد، چه جهاد در جبهه سخت یا نیمه سخت و یا جهاد در جبهۀ نرم می باشد.
آسیب مهمّ در موضوع اطاعت، اطاعت های گزینشی است. بسیاری از افراد در آنجا که فرمان و دستور مطابق خواست و میل آنان باشد، عمل می کنند و اگر طبق خواست آنان نبود عمل نمی کنند و این از مقولۀ اطاعت متعبّدانه خارج است. بنابراین اوّلین و مهمّترین عامل پیشتازی یک امّت و ملّت پیوند همه جانبه با رهبری الهی است.
مصادیق و نمونـههـای تاریخی
قوم بنی اسرائیل: آنجاکه تمام و کمال از حضرت موسی به عنوان پیامبر الهی پیروی کردند پیشتاز شدند که قرآن می فرماید: « وَتَمَّت کلمَةُ ربک الحسنی علی بنی اسرائِیل بما صبروا » خداوند وعدۀ نیکوی خود را بر بنی اسرائیل به جهت صبر آنان تمام کرده امّا آنجاکه از فرمان رهبری سرپیچی کردند، تعبیر قرآن این است که «وضُرِبَت عَلیهِم الذِّلةُ وَالمسکَنة» و در ادامه می فرماید «وَ باءُوا بُغَضَبٍ من الله » یعنی این ذلّت هم به دست خودشان انجام شد.
امّت پیامبراعظم(صلّیالله علیه وآله):آنجا که مردم بر محور رهبری در ده ها جنگ به ویژه 27 جنگی که شخص پیامبر حضور داشت با پیامبر همراهی کردند به قلّه های پیشتازی دست یافتند امّا آنجا که پس از پیامبر از دستورات و فرامین رهبری الهی پس از پیامبر سرپیچی نمودند، راه انحراف را پیموده و به سقوط کشیده شدند.
امّت خمینی و خامنه ای: نمونه دیگری که می توان از آن به نمونۀ کاملاً مثبت یاد کرد، ملّت ایران به علّت همراهی و پیروی از حضرت امام (ره) و رهبری پس از امام است که توانسته اند قلّه های پیروزی را بدست آورده و پیشتازی خود را همچنان حفظ نمایند.
2- توجّه به آرمانها و اهداف بزرگ
از دیگر ویژگی های یک امّت پیشتاز اتّکاء به آرمان ها، اهداف بزرگ و تداوم و تکیه بر آن اهداف است:
1/2- اهداف و آرمان های نهضت پیامبر (ص) اسلام
1-شکل دهی به حکومت دینی به عنوان مدل حکومتی برای دیگر ملّت ها
2-تبیین شریعت الهی و گسترش آن به عنوان منشور تکامل بشر
3-سازماندهی جامعه برای شکل گیری حیات طیّبه برای بشر
4-جهانی و بین المللی شدن اسلام روی کرۀ زمین
تحقّق اهداف فوق بستگی به همراهی مردم با این آرمان ها دارد که در عصر نبوی موفّقیّت حاصل شد، امّا به علّت عدم همکاری خواص و مردم این پیشتازی پس از پیامبر استمرار نیافت.
2/2- اهداف و آرمان های نهضت ملّت ایران به رهبری حضرت امام (ره)
1-شکل دهی حکومت دینی در چارچوب گفتمان نبوی و علوی
2-قرار داشتن به عنوان کانون بیداری و هدایت حرکت اسلام در منطقه و جهان
3-الگونمایی در همۀ عرصهها برای ملّتها
4-کارآمدی نظام درجهت پاسخگویی به سازمان ها، جامعه و مردم
نتیجه عمل به این مولفهها این است که با محوریت رهبری و پایداری مردم، این پیشتازی تا به حال پایدار مانده است. تداوم این انقلاب و نظام هم بستگی به پیروی مردم از رهبری الهی دارد.
3- درک موقعیت زمانـی
از دیگر عوامل پیشتازی یک ملّت و امّت توجّه به جایگاه خود و درک موقعیت زمانی است. بر این اساس عصر و زمانه مردم دارای ویژگیهایی است که برخی از آنها عبارتند از؛
1/3- سیر نزولی اُبهت و ابرقدرتی آمریکا
2/3- خیزش و بیداری اسلامی و سقوط مُهره های آمریکا در منطقه
3/3- از سال 2001 تاکنون شش جنگ توسّط آمریکا برای تغییر در خاورمیانه در دستور کار بوده که در همۀ این جنگها آمریکا وادار به عقب نشینی شده است. این جنگها شامل؛ جنگ افغانستان، جنگ عراق، جنگ 33 روزه، جنگ 22 روزه، جنگ 8 روزه و جنگ علیه سوریه بوده است.
4/3- درک موفّقیّت جایگاه ایران در عرصه منطقه و جایگاه ضعیف آمریکا در منطقه غرب آسیا، نشان از هوشیاری مردم ایران است.
5/3- عمق استراتژیک ایران از ساحل مدیترانه تا تنگۀ باب المندب وگسترۀ نفوذ آن از مجموعه ویژگی ها و امتیازاتی است که زمینه پیشتازی مردم ایران را فراهم نموده و حفظ این پیشتازی بستگی به صیانت و پاسداری از این سرمایه ها و دستاوردها دارد.
4- مقایسه دریافتها با هزینهها
از دیگر عوامل پیشتازی یک ملّت مقایسه دریافت ها و هزینه هاست و چنانچه دریافت ها صدها و هزاران برابرِ هزینه ها بود، انگیزه و استقامت بسیار مضاعفی در مسیر دستیابی به هدف خواهد داشت.
1/4- هزینه های ملّت ایران
1-تقدیم دهها هزار شهید و سرمایه های انسانی
2-تحمّل فشارها و سختی های ناشی از جنگ
3-تحمّل رنج ها وگرفتاری ها نشأت گرفته از تحریم
2/4- دریافتها
1-حاکمیت دینی و احیای احکام نورانی اسلام
2-تجدید حیات اسلام در منطقۀ خاورمیانه و جهان
3-پاسداری از حریم اسلام، اهل بیت و انقلاب اسلامی
4-خیزشها و بیداری اسلامی
5-پیشرفتهای حیرتآور در عرصههای گوناگون
6-صدها و هزاران دستاورد دیگر در عرصۀ سازندگی و تأمین نیازهای زیرساختی و عمومی مردم
5- صبر و استقامت
از دیگر عوامل پیشتازی ملّت ها صبر و استقامت و پایداری و فشار بر اصول و مبانی است.
دستیابی به قلّه های پیروزی و پرش از قلّه های مرتفع، مستلزم صبر و استقامت است. پیروزی امّت اسلامی در عصر نبوی، مستلزم تحمّل سخت ترین محاصره ها در شعب ابیطالب بود.
پیروزی بنی اسرائیل در عصر موسی بن عمران متّکی به صبر و استقامت آنان زیر فشار ها و تحریم های فرعون بود.
تحریم نظام استکباری علیه ملّت ایران برای شکستن ارادۀ مردم است. ملّتی که 94 ماه جنگ سخت را با سربلندی پشت سرگذاشته، قدرت ایستادگی در برابر تحریم و محاصره اقتصادی را هم دارد. حفظ سیادت و پیشتازی ملّت ایران وابسته به صبر و استقامت در برابر ابر قدرت ها به ویژه آمریکا می باشد.
6- قناعــت و صرفـه جویـی
از دیگر شاخص های امّت انقلابی و پیشتاز، اتّخاذ خط و مشی قناعت و صرفه جویی در زندگی است. ملّت و امّتی که می خواهد به عنوان الگو و نمونه در سطح منطقه و جهان بدرخشد، باید از اسراف و زندگی مصرفی پرهیز نماید.
اهمّیّت قناعت و صرفه جویی
الف- تأکید قرآن و روایات روی صرفه جویی و قناعت؛آموزه های کتاب آسمانی و روایات معصومین (علیهم السّلام) روی قناعت وصرفه جویی تأکید داشته و از اسراف، یعنی مصرف بیشتر ازحدّ نیاز و تبذیر، یعنی مصرف خارج از نیاز به شدت نهی کرده است. اصولاً منابع محدود است وملزومات مورد استفاده بشر نعمتهای الهی است و می بایست به شکل صحیح استفاده شود.
ب- صرفه جویی و قناعت از الزامات ایستادگی مقابل نام سلطه است؛ ملّتی که تصمیم دارد تارو پود نظام سلطه را پاره کند و روی پای خود بایستد و با استثمار و استعمار به مقابله برخیزد، حتماً باید خط و مَشی مقتصدانهای را در زندگی پیشه کند؛ زیرا انقلابیگری و شعار مقابله با نظام سلطه با رویکرد مصرف گرایی سازگاری ندارد. ملّت هایی همچون هند و چین با خط و مشی صرفه جویی و قناعت توانسته اند علاوه بر استقلال، به رشد و توسعه امروزین خود دست پیدا کنند. شُعار معروف گاندی به ملّت هند این بود که با کفش چرم انگلیسی نمی توان به استقلال رسید و اگر ملّت هند استقلال می خواهد، اگر ضرورت ایجاب کند باید پای برهنه راه برود.
ج- شکستن شاخ غول تحریم تنها با قناعت و صرفه جویی ممکن است؛از جمله حربه های استکبار برای شکستن ارادۀ ملّت های استقلال طلب و آزادی خواه، تحریم و محاصرۀ اقتصادی است که متأسفانه در بسیاری از موارد مؤثّر بوده است و برخی دولت های ضعیف در برابر این حربه کمر خم کرده اند امّا تنها راه مقابله با این حربه و دسیسه علاوه بر ارادۀ قوی و مصمّم دولت مردان، حرکت جهادی مبتنی بر صرفه جویی و قناعت توسّط مردم است.
برخی واقعیت های نگران کننده از منظر آمار:
شاخص ها در جامعۀ ایران نشانگر رشد فرهنگ مصرف گرایی است که به برخی نمونه ها اشاره می شود:
1-ایران ســه برابر متوسط جهان انرژی مصرف می کند.
2-ایران پنج برابر اندونزی مصرف انرژی دارد.
3-مصرف انرژی در ایران دو برابر چین و چهار برابر هند است.
4-مصرف برق در ایران ســه برابر استاندارد جهانی است.(3000 کیلو وات در برابر 900 کیلو وات)
5-مصرف نان در ایران ســه برابر اروپاست.
6-ایران از 70% کشورها بیشتر آب مصرف می کند.
7-مصرف روغن و شکر در ایران فراتر از بسیاری از کشورهاست.
با توجّه به آمار موجود که بخشی از آن اشاره شد، الگوی مصرف جامعۀ ایران با آرمان ها و ایده ها سازگاری ندارد و نیازمند به تجدیدنظر در ابعاد گوناگون می باشد.
7- شناخت و توجّه به دسیسه های دشمن
شناخت دشمن و چهره ها، نقشه ها و دسیسه های گوناگون آن از ویژگی ها و الزامات امّت پیشتاز میباشد که در این زمینه توجّه به چند نکته حائز اهمّیّت است:
الف: قرآن و پدیدۀ دشمن شناسی؛قرآن روی دشمن شناسی تأکید فراوان دارد و بیش از 1500 آیه در این کتاب آسمانی پیرامون دشمن شناسی و چگونگی مقابله با آن مشاهده می شودکه از بین 1500 آیه بیش از سیصد آیه پیرامون نفاق و سازوکار عملکرد جبهۀ نفاق به چشم می خورد.
ب: مبنایی بودن اختلاف ایران با آمریکا؛ اختلاف انقلاب اسلامی ایران با جبهه استکبار به رهبری آمریکا، مبنایی، اساسی و زیربنایی است و صف بندی بین جبهه حقّ در برابر باطل، اسلام در برابر کفر بوده و امکان سازش بین دو جبهه حقّ و باطل و اسلام و کفر وجود ندارد و لذا تا مادامی که انقلاب و جمهوری اسلامی بر مبنا و اصول دینی و الهی پافشاری دارد، این تقابل وجود خواهد داشت.
ج: عملکرد منفی جبهۀ استکبار؛ عملکرد جبهۀ استکبار در طول تاریخ انقلاب از ابتدا تاکنون نشان می دهد هدف آمریکا ثابت بوده که همان براندازی نظام اسلامی است امّا استراتژی و تاکتیک های آنان متفاوت میباشد ولذا گاهی با چهرۀ آشکار وارد نبرد سخت می شود وگاهی با جنگ نیابتی به تقابل با انقلاب تغییر جهت می دهد و گاهی با استراتژی تحریم درصدد مقابله با انقلاب بر میخیزد.
د: استراتژی تعامل؛ آنچه امروز در دستور کار آمریکا قرار گرفته، استراتژی تعامل است که در قالب مذاکرات هستهای با اهداف گوناگونی وارد میدان شده و تا حدّی توانسته برخی اهداف خود را عملی سازد. آنچه زمینهساز استراتژی تعامل شده، مشاهدۀ زمینه های داخلی و تأثیرپذیری روحیه های ضعیف برخی دولت مردان از فشار تحریم و گرایش غربگرایانه در برخی سیاسیون می باشد. در این شرایط که دشمن به برخی اهداف دست پیدا کرده و درصدد نفوذ سیاسی، فرهنگی و اقتصادی است، درک درست شرایط توسط مردم شرط اساسی برای حفظ انقلاب و حفظ صیانت از ارزش ها و پیشتازی ملّت ایران می باشد.
8- اتّکاء به مدیران کارآمد و شجاع
از ویژگی ها و الزامات مهمّ پیشتازی امّت اتّکاء به مدیران کارآمد و شجاع می باشد. توجّه به چند نکته ضروری است.
الف: تفکیک قوا و نقش هر یک از آنها؛در منظومه نظام اسلامی ایران، رهبری محور نظام، سیاستگذار و هماهنگ کننده قوای ســه گانه و فرماندهی کلّ قوا می باشد که در طول دوران انقلاب چه حضرت امام (ره) و یا رهبری معظّم انقلاب(مدّظلّه العالی)با والاترین شرایط برای مدیریت کشوربرخوردار بوده اند. اما به لحاظ تفکیک قوا هر یک از قوای سهگانه نقش اساسی در تحقّق سیاست های نظام را در ابعاد گوناگون عهده دار میباشند.
ب: نقش قوّۀ مجریه نسبت به دیگر قوا؛ گرچه قوّه مقننه نقش بسیار مهمّی در نظام قانونگذاری و پشتیبانی، نظارت و کنترل قوّه مجریه را عهده دار هست و یا قوّه قضائیه نقش بسیار مهمّی در ایجاد امنیت و مقابله با فساد و نظارت و کنترل قوه مجریه را دارد امّا اختیارات فراوان قوه مجریه و نقش آن در پیاده سازی سیاست ها و اجرای قوانین و اداره کشور جایگاه ویژه ای را از این قوّه نمایان می سازد ولذا باورها، گرایشات، روحیات، کارآمدی رئیس دولت و وزرا و دیگر کارگزاران نقش بسیار زیادی در کارآمدی نظام داشته و دارند.
ج: مشکل مدیریت؛واقعیت ملموس این است که مشکل اصلی کشور، مشکل مدیریت است یعنی آنچه از مجموعۀ نظرسنجی های مردم بدست می آید تکیه روی معیشت، اشتغال، ازدواج، توسعه وآبادانی، مبارزه با فساد و موارد دیگری که همه به عنصر مدیریت در رأس و پیکرۀ قوّۀ مجریه برمی گردد. اینکه رهبری معظّم(مدّظلّه العالی) روی مدیر شجاع و مدیریت جهادی توصیه و تأکید دارند به همین امر توجّه شده که دولت کارآمد زمینه کارآمدی نظام و درنتیجه رضایتمندی مردم را فراهم می سازد.
د: نقش مردم در شاکلۀ قوّه مجریه؛ طبق قانون اساسی انتخاب نمایندگان مجلس و رئیس قوّه مجریه مستقیماً به رأی مردم واگذار شده است. از این رو، رسالت مردم در شکل دهی مجلسی انقلابی و کارآمد و رئیس جمهوری انقلابی و کارآمد بسیار مهمّ و سنگین است و ملّتی پیشتاز است که به مدیران شجاع و کارآمد اتّکاء نماید. " والسّلام"
[1] . نهج البلاغه/ خطبه 192
[2] . آل عمران 110
800x600 Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman",serif;}
مقاله اول:
استقامت، رمز پیروزی ملّت ایران
مقدمه
واقعیتهای ملموس و تجربه شده فراروی بشر نشان می هد، بسیاری از موفّقیّتها، پیروزیها و دستاوردهای امّتها، ملّتها و حتّی افراد، مرهون و مدیون استقامت و پایداری آنان در عرصه های گوناگون می باشد. اگر یک قهرمان کُشتی و یا فوتبال مدال و جام قهرمانی را در عرصۀ جهانی بر سینه و به بالای سر میبرد، در سایۀ استقامت و پشتکار آن است. اگر یک هنرمند در عرصۀ خلاّقیت آثار هنری پیشتاز می شود، مرهون استقامت و صبر و پشتکار او می باشد.
و اگر قوم و ملّت ستمکشیده و تحقیر شده بنی اسرائیل شاهد دستیابی به قُلّه های پیروزی بوده و از نعمتهای بی شمار الهی بهره مند گردیدند در سایۀ صبر و استقامت در مسیر حقّ و حقیقت بوده است.
و اگر ملّت رنج کشیده و سرخورده و تحت ستم استبداد و استعمار ایران با شکستن زنجیرهای استبداد و استعمار، بزرگ ترین حماسه قرن را خلق نمودند، در سایه صبر و استقامت بر محور حقّ و در مسیر حقّ بوده است. حاکمیت رهبری الهی و رحمانی بر کشور ایران، استقرار نظام دینی، پیروزیها و دستاوردها درعرصه های گوناگون داخلی، منطقه ای و بین المللی و احیای اسلام ناب در سطح منطقه غرب آسیا محصول استقامت و پایداری ملّت ایران بوده است.
اهمّیّت نقش و جایگاه استقامت مردم
از آنجاکه استقامت مردم مهمّترین رُکن در پیروزی ها بوده، مناسب است پیرامون اهمّیّت و جایگاه و محوریت استقامت، مراتب و مراحل آن، توضیحاتی فهرست وار ارائه شود و در راستای دستیابی به این اهداف مناسب تشخیص داده شد که کلام امیر مؤمنان علی(علیه السّلام) در فرازی از خطبۀ قاصعه[1] را مورد واکاوی و بررسی قرار دهیم.
عوامل شکل گیری جبهۀ حقّ
بر اساس مجموع آیات و روایات و تجربه تاریخی، اساسی ترین عوامل شکل گیری، استقرار و استمرار جبهۀ حقّ و حاکمیت الهی ســه امر است.
الف- رهبری الهی و رحمانی
در تدبیر ذات ربوبی، مهمّترین عامل ساماندهی حکومت در جهت سازماندهی بهینه زندگی بشر برای هدایت و حرکت صحیح به سمت کمال و سعادت، مدیریت و رهبری است. بر این اساس انتخاب رهبر و مدیریت در منظومۀ دینی سازوکار مخصوص به خود را دارد و انتخاب مدیریت و رهبری عالی جامعه در عصر نبوّت از سوی ذات باریتعالی بوده و در دیگر دوره ها الزاماً مدیریت عالی باید در سلسله مراتب ولایت الهی قرار داشته باشد. تکرار واژه های « بَعَثنا و اَرسَلنا» و موارد مشابه در آیات شریفۀ قرآن و انتخاب انبیاء و رسولان از سوی خداوند متعال مبیّن این حقیقت می باشد.
ب- شریعت و آیین آسمانی
دومین رُکن در ساماندهی زندگی بشر به سمت حیات طیّبه در این عالم و بهشت جاودان در سرای دیگر، شریعت و آیین الهی وآسمانی است که مبنا و زیرساخت سبک زندگی بشر و ترسیم کنندۀ حقّ و باطل، حلالها و حرامها، بسیاری از بدی ها و خوبی ها که عقل در قلمرو آنها راه ندارد، پاکی ها و ناپاکی ها، فضائل و رذائل(هنجارها و ناهنجارها) مقدّسها و نامقدّسها و ... می باشد. تفاوت عمدۀ مکتب های آسمانی به ویژه مکتب اسلام با دیگر مکاتب در همین موضوعات نهفته است.
ج- مردم به عنوان مخاطب رهبری و شریعت
بشریت و انسان ها و به تعبیر دیگر مردم مخاطبین اصلی و رهبری الهی و شریعت می باشند و تدبیر ذات ربوبی این بوده که انسان ها با شناخت و میل و رغبت، رهبری الهی را به عنوان مدیریت عالی و شریعت را به عنوان منشور ادارۀ زندگی خود بپذیرند و با حرکت بر محور رهبری و اطاعت از او و استقامت در راه شکلگیری حاکمیت و قدرت، بر محور آن رهبری آسمانی و التزام به شریعت، مسیر صحیح کمال را انتخاب و مسیر سعادت خود را فراهم نمایند.
محور بحث در این مقال دو رُکن رهبری و شریعت نیست، بلکه محورکلام نقش استقامت مردم در حاکمیت آئین و شریعت الهی و در استقرار تدبیر خداوند متعال در روی زمین می باشد.
کلام علی(علیه السّلام) ناظر به یک نمونه از تأثیر و نقش صبر و استقامت مردم در دستیابی به قلّه های عزّت و اقتدار و پیروزی می باشد وآن نمونه قوم و امّت بنی اسرائیل است که با صبر و بردباری خود بر محور رهبری الهی در برابر رژیم دیکتاتوری و ظالم فرعون فائق آمده و به پیروزی رسیدند.
دستاوردهای مهمّ بنیاسرائیل در پرتو استقامت
حضرت علی(علیه السّلام) در فرازی از خطبۀ قاصعه پنج دستاورد مهمّ را در سایۀ صبر و استقامت برای بنیاسرائیل بر می شمارد:«فَلَمَّا رَاَی اللهَ جِدَّ الصَّبرَ منهُم عَلی الاَذی فی مَحَبَّتِه وَالاحتِمال لِلمَکروهِ من خَوفِه» (هنگامی که خداوند صبر آنان را بر آزار در مسیر محبّت خود و تحمّل سختی را از ترس خود مشاهده فرمود). حضرت در ادامه به امتیازات دریافتی بنی اسرائیل اشاره می کند و فلسفه دریافت امتیازات را صبر و مقاومت در راه خدا میداند.
امتیازات دریافتی بنی اسرائیل
جَعَلَ لَهُم مِن مضائِقُ البَلاءِ فَرَجاً؛اوّلین امتیازی که بنی اسرائیل دریافت کردند نجات از نظام ظالمانه فرعون و پیروزی بر حکومت دیکتاتوری بود. نظامی که بر اساس ویژگی هایی که در قرآن آمده، دیکتاتورترین و ظالمانه ترین نظام ها به شمار آمده و قوم بنی اسرائیل سخت ترین شرایط را در چنین نظامی متحمّل شده بودند. حال خداوند متعال با محوریت موسی بن عمران و صبر و استقامت، بزرگ ترین پیروزی را نصیب آنان نموده است.
فَاَبدَلَهُم العِزَّمکانَ الذُّلِّ؛ دومین هدیه ای که خداوند متعال در برابر استقامت و صبر قوم بنی اسرائیل به آنان داد «عزّت بجای ذلّت» بود. قوم و جمعیت تحقیر شده که به عنوان برده از آنها استفاده می شددر اثر تبعیّت از رهبری آسمانی و تحمّل سختی ها و فشارها در راه مبارزه با طاغوت، این جهاد نفس گیر به ثمر نشست با نابودی فرعون و فرعونیان به عزّت و سیادت دست پیدا نمودند.
وَالاَمنَ مکان الخَوف؛ سومین امتیازی که نصیب قوم موسی گردید، امنیت و آرامش بجای ترس و وحشت بود. جمعیتی که ترس و وحشت زندگی آنان را تیره و تار کرده بود. ترس از کشتن فرزندان، زندان، شکنجه، رفتن به اردوگاه های اجباری، ترس از قحطی و گرسنگی، آرام و قرار را از آنان سلب نموده بود. امّا در اثر صبر و پایداری بر تدابیر و فرامین رهبری، بر دشمن قدرتمند پیروز شده و امنیت و آرامش را بدست آوردند.
فَصاروا مُلوکاً حُکاماً؛ از دیگر نعمت های بزرگ الهی که در پرتو صبر و استقامت در جبهۀ حقّ، نصیب بنیاسرائیل گردید، دستیابی به قدرت، حاکمیت و تشکیل حکومت و دولت بود. ملّت مستضعف بنی اسرائیل تحت ستم در مخیّلۀ خود چنین تصوّری را نداشتند که روزی به قدرت و حکومت دست پیدا نمایند. امّا بالاخره وعدۀ الهی محقّق گردید و آنان در سایۀ پایداری و صبر به چنین موهبتی دست یافتند.
وَاَئِمَّۀً اَعلاماً؛ پنجمین موهبت الهی که در پرتو صبر و استقامت بنی اسرائیل نصیب آنان گردید، امامت و پیشوایی دیگر مردم عصر خودشان بود. تبدیل شدن یک قوم ضعیف زیردست، تحقیر شده به یک امّت و الگو برای دیگر مردم امتیاز و موهبت بسیار بزرگی است.
قرآن خود این موضوع را به بنی اسرائیل یادآور می شود و تأکید می کند که نعمت الهی را پاس بدارید. در آیۀ 47 سورۀ بقره می فرماید: «یا بَنی اسرائیل اذکُروا نِعمتِی الَّتی اَنعَمتُ عَلیکُم و اَنِّی فَضَّلتُکُم عَلَی العالَمین » ای بنی اسرائیل نعمت های مرا که به شما عطا کردم و اینکه شما را بر جهانیان (زمان خودتان) برتری دادم یاد کنید. مشابه همین بیان در آیۀ 122 هم تکرار شده است. برتری یک قوم بر دیگر اقوام عصر خود برتری و امتیاز بزرگی بود که نصیب بنی اسرائیل گشت.
تسرّی قاعدۀ فوق بر دیگر زمانها و امّتها
آنچه در بیان امیرمؤمنان علی(علیه السّلام) به عنوان یک فرمول و قاعده بیان شده و در امّت بنی اسرائیل تبلور پیدا نموده، اختصاص به زمان و قوم بنی اسرائیل نداشته و بر دیگر زمان ها و امّت ها هم ساری و جاری خواهد بود که به دو نمونه اشاره می شود:
الف- انقلاب اسلامی به رهبری پیامبر اعظم(صلیالله علیه وآله)
قرآن بر اساس آیات الهی و وحیانی فرمولی را به پیامبر اعظم ارائه می دهد که نبرد نابرابر در برابر جبهۀ کُفر را به نبرد نامتقارن تبدیل می کند. تعریف نبرد نابرابر روشن است امّا نبرد نامتقارن آن است که اگر جبههای که برابری با جبهۀ مقابل را ندارد، بتواند عواملی را در جبهه خود تعبیه نماید که دشمن و طرف مقابل فاقد آن هست، نبرد نابرابر به نبرد نامتقارن تبدیل می شود. قرآن خطاب به پیامبر می فرماید: «اِن یَکُن مِنکُم عشرون صابرون یغلبوا ماتین» اگر در جبهۀ شما ســه عنصر ایمان، صبر و بصیرت باشد، توان شما یک به ده می شود و در آیات دیگر روی صبر و تقوی و دریافت امداد غیبی هم تکیه دارد. لذا یکی از مهمّترین عناصر دریافت نعمتهای الهی و تبدیل نبرد نابرابر به نبرد نامتقارن عنصر صبر و مقاومت در جبهۀ حقّ است. علی(علیه السّلام) می فرماید: «فَلَمّا رَای الله صِدقَنا اَنزَل عَلی عَدُوِّنا الکبتِ و عَلینا النّصر» هنگامی که خداوند صداقت ما را در راه خودش مشاهده فرمود، بر دشمن ما نکبت و برای ما نصرت و پیروزی را رقم زد.
امتیازات دریافتی امّت محمّد(صلّی الله علیه و آله)
1- نجات از سیستم طاغوتی و نظام جاهلانه شرک و کفر؛ اوّلین امتیاز دریافتی پیروان پیامبر اسلام نجات از سیستم طاغوتی و نظام جاهلانه شرک و کفر بود. اگر شرایط حاکم بر سرزمین حجاز در آن مقطع مورد بررسی قرار گیرد، به اهمیت این دستاورد و امتیاز بیشتر پی خواهیم برد. پارهای از این ویژگیها عبارت بودند از؛
1/1- انحراف اعتقادی: شرک و کفر سرزمین حجاز را فرا گرفته بود. وجود سیصد و شصت بُت فقط در خانه کعبه مبیّن این واقعیت تلخ می باشد.
1/2- فساد اخلاقی: وجود انحرافات اخلاقی، روابط نامشروع، شراب و دیگر رذائل اخلاقی و ... عارضه دیگری به پیکرۀ جامعه آن روز قبل از اسلام بود.
1/3- فساد اقتصادی: انحرافات و کژروی ها در چرخۀ اقتصادی، دادوستدهای نامتعارف، قمار و خرید و فروش مسکرات نظام معیشت مردم را آلوده کرده بود.
1/4- فساد سیاسی: حاکمیت عناصر فاسد و سردمداران کفر و شرک و استثمار و به بردگی گرفتن مردم مهمّترین مشکل جامعه و عامل اصلی دیگر مفاسد به شمار میآمد.
در چنین شرایطی، مردم با ایمان به پیامبر و صبر و استقامت در برابر فشارها، تحریم ها و جنگ ها زمینه پیروزی خود را فراهم کردند.
2- دریافت عزّت و اقتدار؛دومین ثمر استقامت و پایداری برای ملّت مسلمان عزّت، شوکت و اقتدار بود. جامعه تحقیر شده و بسیاری از افراد که به بردگی کشیده شده و زیر سلطۀ زرمندان و زورمندان قرار داشتند، در سایۀ صبر و استقامت به عزّت رسیدند.
3- دستیابی به امنیت و آرامش؛ پیامد دیگر صبر و استقامت در جبهه حقّ با محوریت پیامبر اعظم(صلی الله علیه و آله) دستیابی به امنیت و آرامش بوده، ترس و وحشت حاکم بر مردم مستضعف حجاز به ویژه مردم مکّه و بردگی ها و بیگاری ها، و فشارهای مضاعف متوجّه مسلمانان پس از گرایش به اسلام و به ویژه فشارها در شِعبِ ابیطالب، سرانجام استقامت و پایداری پیروان اسلام زمینه دستیابی به نعمت و امنیت و آرامش را برای آنان فراهم نمود.
4- دستیابی به قدرت و حاکمیت؛ برآیند مهمّ استقامت و صبر مردم مسلمان دستیابی به قدرت و حاکمیت بود. با تلاش و جهاد فراگیر، رژیم جاهلی حاکم بر حجاز ساقط شده و صالحان و مستضعفان با رهبری پیامبر اعظم به قدرت و مدیریت عالی سرزمین حجاز دست یافتند.
5- تبدیل شدن به امّت نمونه؛ نتیجه دیگر صبر و استقامت و صداقت در انجام تعهّدات خداوند متعال، قرارگرفتن پیروان پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله)به عنوان امّت الگو و نمونه بود. این بزرگ ترین افتخاری است که ملّتی در سایۀ استقامت در جبهۀ حقّ در چهرۀ یک امّت نمونه معرّفی می شود.آنجا که قرآن میفرماید: «کُنتُم خَیرَ اُمَّۀٍ اُخرِجَت للنّاس[2]» شما بهترین امّتی هستیدکه پدیدار شده اید، مبیّن این حقیقت و افتخار بزرگ است. البته صیانت از امّت نمونه بودن الزاماتی داردکه در ادامه آیه بیان شده وآن پدیداری بر میثاق های الهی است.
ب- انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی(ره)
نمونه دیگر از تحقّق فرمول «پیروزیها در پرتو صبر و استقامت» که تاریخ فراروی بشریت قرار داده، انقلاب اسلامی ایران است. مردم ایران در انقلاب در پرتو استقامت و پایداری در جبهه حقّ و بر محوریت رهبری الهی به قلّه های بزرگ دست یافتند. سقوط رژیم دیکتاتوری طاغوت و پیامدهای بسیار مهمّ آن در ایران و سطوح منطقهای و بینالمللی متّکی به فرمول قرآنی، یعنی تکیه بر صبر و استقامت بر محور رهبری دینی بود که نبرد نابرابر را به جبهه نامتقارن تبدیل و سپس زمینه پیروزی فراهم گردید. در این مورد اشاره به محورهای پنجگانه زیر مفید خواهد بود:
1- پیروزی و نجات از حکومت طاغوت؛ ملّت ایران به رغم اکثریت قاطع وابستگی به اسلام، تحت ستم نظام طاغوتی استبدادی و وابسته به اجانب قرار داشته و سخت ترین شرایط را تحمّل می کردکه شاخص های حکومت سلطنتی جاهلی عبارت بودند از:
1/1- فساد سیاسی: حکومت سلطنتی در ایران ترکیبی بود از فاسدترین عناصر که وابستگی بسیاری از آنان به شبکه های فراماسونری و جاسوسی مُحرز و همواره درخدمت بیگانگان بودند.
1/2- فساد اخلاقی: آلودگی بسیاری از سران حکومت به فساد اخلاقی و گرفتاری در دام شراب و قُمار و دیگر فسادها جزء ویژگیها به شمار میآمد.
1/3- فساد اجتماعی: حکومت و نظام سیاسی نه تنها درصدد اصلاح جامعه نبود بلکه در ابعاد گوناگون در مسیر ترویج انواع فسادهای اجتماعی و توسعۀ قُمارخانه ها، مشروب فروشی ها و کارخانه های مشروبسازی، توسعۀ سینمای مبتذل و دیگر موارد فساد انگیز قرار داشت.
1/4- فساد اقتصادی: قراردادهای استعماری، زدوبندهای اقتصادی، هدایت شبکۀ قاچاق موادّ مخدر، فعّالیّتهای اقتصادی نامشروع و آلوده سازی سبک زندگی و تجارت مردم به معاملات حرام بخشی از فساد اقتصادی حکومت بود. فسادها و انحرافات دیگری که در جامعه رسوخ کرده بود، کشور را در پرتگاه سقوط قرار داده بود. نجات معجزه آسای مردم از این نظام فاسد در پرتو استقامت و صبر و مقاومت مردم در برابر فشار از نعمتهای بزرگ الهی بود.
2- عزّت و عظمت؛ وابستگی و سرسپردگی رضاخان به انگلیس و محمّدرضا به آمریکا و قراردادهای خفّت بار و فرمانبرداری شاه ایران از آمریکا در حمایت از رژیم اشغالگر قدس و فساد و وابستگی دولتمردان و دربار به خارج و استبداد داخلی حاکمان، از ملّت ایران چهره ای ضعیف به دنیای اسلام معرّفی کرده بود امّا با حرکت و قیام رهبری توانا و انقلابی در برابر انواع فشارها و ظلم ها، توانستند به قلّه عزّت و عظمت دست پیدا نموده و رشادت و عزّت خود را به رُخ جهانیان بکشند.
3- امنیت و آرامش؛ امتیاز و موهبت دیگر که در سایۀ صبر و استقامت نصیب مردم ایران گردید، دستیابی و امنیت به آرامش بود. سلطۀ دستگاه مخوف ساواک بر کشور، ترس و وحشتی را بر زندگی مردم به ویژه کسانی که دل در گرو اسلام و دین داشتند حاکم کرده بود و با کوچکترین شکّ و تردیدی افراد به سیاه چال ها انتقال و تحت شکنجه های سخت قرار می گرفتند. شکل گیری انقلاب اسلامی با صبر و استقامت مردم ترس و وحشت از بین رفت و امنیت و آرامش بر جامعۀ اسلامی حاکم شد و به اسلام و مسلمین جان و نفس تازه ای دمیده شد.
4- دستیابی به قدرت و حکومت؛ سقوط رژیم سلطنتی آن هم در دورۀ خاندان منحوس پهلوی با شیوۀ استبدادی داخلی و اتکاء به ابرقدرت آمریکا و سرسپردگی به عنوان ژاندارم آمریکا در منطقه و سپر امنیتی آمریکا در برابر سیستم امنیتی شوروی، از فرضیّه های بسیار بعید و دور از انتظار بود. عجیب تر از آن شکلگیری نظامی در چارچوب اسلام و با محوریت ولی فقیه که کمتر به مخیّلۀ کسی خطور می نمود. امّا بالاخره هر دو امر شبیه به محال به وقوع پیوست و با محوریت ولی فقیه و صبر و استقامت و پایداری مردم رژیم سلطنتی فاسد پهلوی ساقط گردید و نظام اسلامی با عنوان «جمهوری اسلامی ایران» شکل گرفت، که این امر مهمترین موهبت الهی به ملّت به شمار می آید.
5- تبدیل شدن ملّت ایران به عنوان ملّت نمونه؛ پیامد مهمّ دیگر پایداری در جبهۀ حقّ و حرکت بر محور پیشوا و رهبری در سلسله مراتب ولایت الهی، تبدیل شدن ملّت ایران به عنوان امّت الگو و نمونه برای ملّت های مسلمان و مظلومین رنجدیده به شمار میآید. پیروزی های حزب الله در لبنان در برابر رژیم صهیونسیتی، مقاومت و ایستادگی ملّت مظلوم فلسطین به ویژه مردم غزّه در برابر سخت ترین فشارهای رژیم اشغالگر، مقاومت مردم سوریه، یمن، بحرین و حتی تقویت روحیۀ انقلابی در آمریکای لاتین و ... همه و همه در پرتو الگوگیری از ملّت مقاوم ایران حاصل شده است. عمق استراتژیک انقلاب ایران و نفوذ معنوی آن در غرب آسیا، آفریقا و آسیای میانه نشانگر شعاع تأثیر الگو بودن ملّت ایران می باشد.
مرحوم حسنین هیکل، سردبیر اسبق روزنامه الاهرام مصر در بین جمعی از ایرانیان که با وی دیدار داشتند، میگوید: «گرچه من درک روشنی از ولایت فقیه ندارم، ولی به شما میگویم این مسئله خیلی مهمّ است. شما دو بار به ساحل مدیترانه دست پیدا کردهاید؛ بار اوّل، در دورۀ هخامنشیان که با تکیه بر سلاح بود و بار دیگر، در عصر حاضر که آن با تکیه بر همین ولایت فقیه بوده است».
جمع بندی و نتیجهگیری
فرمولی که قرآن برای تبدیل جبهه نابرابر به جبهه نامتقارن و تبدیل نمودن به پیروزی های مهمّ ارائه می دهد از مهمّترین رُکن آن صبر واستقامت در جبهه حقّ و بر محور امام و پیشوای حقّ می باشد. این امر از سنّتهای قطعی الهی است و فرازمانی و فرامکانی است.
این فرمول در کلام علی(علیه السّلام) در خطبۀ قاصعه در مورد پیروان حضرت موسی(علیه السّلام) و عملکرد آنان بر محور رهبری پیامبر الهی تطبیق داده شده و به تعبیر حضرت علی(علیه السّلام) امّت موسی(علیه السّلام) در سایة صبر و استقامت به پیروزی های مهمّی دست یافت. این فرمول که جزء سنّت های الهی است در مورد هر امّتی قابل تسرّی است و لذا در مورد امّت پیامبر اعظم(صلیالله علیه وآله) هم عملیاتی شد و این امّت هم به همان پیروزی های مهمّ دست یافتند. برای بار دیگر این فرمول در مورد ملّت ایران هم مصداق پیدا کرد و ملّت ایران در سایۀ صبر و استقامت بر محور رهبری الهی به همان پیروزی ها دست یافتند.
نکتۀ حائز اهمّیّت این است که این فرمول، یعنی صبر و استقامت در جبهۀ حقّ بر محور امام و پیشوای الهی دارای یک شرط اساسی است، یعنی اتّکاء بر این فرمول هم در حدوث انقلاب و پیروزی ها لازم است و هم در بقاء و لذا اگر امّتی در حدوث انقلاب صبر و استقامت داشت و به پیروزیهایی دست یافت امّا در بقاء دچار انفعال، سستی و عقب گرد شد، همه پیروزی ها را از دست می دهد.
رمز شکست بنی اسرائیل در مراحل بعدی، عدم التزام به شرط مذکور و رمز شکست امّت اسلام پس از پیامبراعظم(صلیالله علیه وآله) در عدم پایبندی امّت به این اصل اساسی در بقاء انقلاب بود. اما رمز بقای انقلاب اسلامی ایران تداوم این فرمول در حدوث و بقاء بود، یعنی مردم هم در پیروزی و استقرار انقلاب با پیروی از امام خمینی(ره) به قلّه های پیروزی دست یافتند و هم پس از امام در استمرار انقلاب با پیروی از امام خامنهای(مدّظلّه العالی) تداوم پیروزیها را تضمین نمودند و تا مادامی که بر این اصل استوار هستند، این پیروزی ها تداوم خواهد داشت. انشاءالله
مقاله دوم
ویژگیهای امّت پیشتاز
مقدمه
تاریخ نمایشگر بروز و ظهور ملّت ها، اقوام و تمدّن هاست که در دورهای درخشیده و پس از مدّتی مسیر افول و سقوط را طی نموده اند و از آن تمدّن ها جز آثار و یا تاریخی باقی نمانده است. واقعیت تاریخی و سنّتهای حاکم بر تاریخ مبیّن این واقعیت است که فراز و فرود امّت ها و تمدّن ها و پیشتازی ملّت ها تصادفی، جبری و یا قراردادی نمی باشد، بلکه فراز و فرودها در قالب قانون علّیت قابل تحلیل است.
از این رو، بایدگفت پیشتازی امّت ها قاعده، قانون و الزاماتی دارد و اگر امّتی بناست پیشتاز و تمدّنساز باشد، باید به الزامات آن توجّه داشته باشد. به تعبیر دیگر همانطور که در ورزش، قهرمان شدن ضابطه مند است و به فینال رسیدن و به قلّه قهرمانی دست پیدا کردن الزاماتی دارد، قهرمانی در صحنۀ تاریخ هم ضابطه مند است. اگر امّت حضرت نوح(ع) نتوانست به هیچ یک از مراحل پیروزی دست پیدا کنند علّت دارد و اگر امّت موسی بن عمران به پیروزی رسیدند، امّا این پیروزی استمرار نیافت، هم فرازش و هم فرودش علّت دارد.
در بحث پیشرو، به برخی از ویژگیهای امّت پیشتاز و الزامات پیشتازی اشاره میشود.
ویژگیهای امّت پیشتاز
1- پیوستگی به آرمانهای رهبری الهی
خداوند منّان برای هدایت بشر به سمت کمال، رهبر و حجّتی قرار داده که شرط اصلی پیشتازی یک ملّت و امّت پیوند همه جانبه با آن رهبری است.
ابعاد پیوستگی
الف- شناخت؛ مهمّترین مرحلۀ پیوستگی به رهبری رحمانی در سلسله مراتب ولایت خداوند متعال، شناخت حجّت خدا در هر زمان می باشد. در آیات شریفه قرآن و روایات روی شناخت بسیار تأکید شده است. در دعای معروف (اَللّهُمَّ عَرّفنی نَفسَک ... ) ابتدا روی شناخت خدا و سپس شناخت رسول خدا و سپس روی شناخت حجّت خدا و بعد هم به نتیجۀ عدم شناخت حجّت خدا که لغزش و انحراف از مسیر دین خواهد بود اشاره می کند.
فلسفۀ تأکید روی شناخت حجّت الهی
دو علّت مهمّ می توان برای فلسفۀ تأکید روی رهبری الهی و حجّت خدا در هر دوره بیان نمود؛
نخست، انحصاری بودن راه رسیدن به سعادت در دنیا و بهشت جاودان در قیامت، به امام و پیشوا و رهبری در سلسله مراتب ولایت خداوند متعال؛
دوم، تفکیک رهبری اصلی از پیشوایان بدلی و قلاّبی و قرار نگرفتن در دام رهبران دروغین، زیرا همانطور که فلزات گرانبها همچون طلا و جواهرات بدلی دارد مواد غذایی با ارزش بدل دارد، عرصۀ دین، مکتب و رهبری و مدیریت بر جامعه هم، جولانگاه بدل سازان بوده و هست و بیشترین اشتباهی که در طول تاریخ، بشر گرفتار آن شده رهبران و ادیان بدلی و قلابی بوده است و اینکه قرآن دو نوع امام معرّفی می کند، امام نور و امام نار هشدار به مردم است که نگران بدلسازان باشند و در دام آنان قرار نگیرند.
ب- همسویی اعتقادی، نگرشی و گرایشی با رهبری دینی؛ جهت دیگر پیوستگی با ولایت، همسویی در بینش، نگرش و گرایش می باشد که یکی از ارکان تولّی و تبرّی است. در مفهوم تولّی و تبرّی دو عنصر تعبیه شده، عنصر گسستن و عنصر پیوستن. گسستن از غیر خدا و پیوستن به ذات ربّی و قرار گرفتن در زیر چتر ولایت الهی در بُعد اعتقادی، نگرشی و گرایشی. تولّی و تبرّی یعنی پیوستن به پیامبر اعظم و گسستن از ابوسفیانها، ابولهبها و ابوجهلها. تولّی و تبرّی، یعنی پیوستن به امیرمؤمنان علی(علیه السّلام) وگسستن از جبهۀ معارض، یعنی طلحه و زُبیر و جبهۀ قاعدین و ساکتین، یعنی ابوموسی اشعری، عبدالله ابن عمر و دیگر چهره های مشابه. تولّی و تبرّی یعنی پیوستن به ولایت و خط امام خمینی(ره) و گسستن از هر شخص و جریانی که در برابر امام قرار داشت. تولّی و تبرّی، یعنی پیوستن به رهبری بعد از امام، یعنی امام خامنه ای وگسستن از جریان ها و شخصیت هایی که در برابر رهبری ایستاده اند. تولّی و تبرّی، یعنی رأی دادن به نماینده و رئیس جمهور در تراز ولایت و رأی ندادن به چهرههای غیرانقلابی. برخی شخصیت ها که با هر جریان و شخصیتی و با هرگرایشی کنار می آیند، در برابر معترضین میگویند جایگاه ما طوری است که باید درب خانه و یا دفتر ما برای همه باز باشد. این افراد از روی عمد یا غفلت بین درب خانۀ باز با دل باز اشتباه نموده و بین این دو خلط می کنند. درب خانه یا دفتر نماینده ولی فقیه در استان یا امام جمعۀ شهرستان یا نماینده مجلس باید برای همه باز باشد. امّا دل نباید برای همه باز باشد، زیرا خداوند می فرماید: «ما جَعَلَ الله لرجُلٍ مِن قَلبینِ فِی جَوفِه» در درون یک انسان دو قلب قرار داده نشده و یک قلب و دل بیشتر نیست که یا جای حقّ است یا جای باطل، اگر خط ولایت با چیز دیگر مخلوط شد، دیگر خط ولایت نیست.
در مورد دولتمردان هم همین اصل ساری و جاری است. درب دفتر رئیس جمهور و وزیر باید برای همه باز باشد، امّا دل نمیتواند برای همه باز باشد. دوگانگی در دل و قلب نشانۀ نفاق می باشد.
ج- اطاعــت؛مرحلۀ دیگر پیوستگی به رهبری الهی اطاعت و تبعیت است. فرمان حجّت حقّ، چه پیامبر و یا امام معصوم و یا ولی فقیه حجّیت دارد. اطاعت از تدبیر، دستور و فرمان بر همگان لازم و ضروری است و قوام حاکمیت رهبری الهی به اطاعت همه جانبه و همگانی است. البته اطاعت مراتبی دارد که سخت ترین آن ورود در جهاد، چه جهاد در جبهه سخت یا نیمه سخت و یا جهاد در جبهۀ نرم می باشد.
آسیب مهمّ در موضوع اطاعت، اطاعت های گزینشی است. بسیاری از افراد در آنجا که فرمان و دستور مطابق خواست و میل آنان باشد، عمل می کنند و اگر طبق خواست آنان نبود عمل نمی کنند و این از مقولۀ اطاعت متعبّدانه خارج است. بنابراین اوّلین و مهمّترین عامل پیشتازی یک امّت و ملّت پیوند همه جانبه با رهبری الهی است.
مصادیق و نمونـههـای تاریخی
قوم بنی اسرائیل: آنجاکه تمام و کمال از حضرت موسی به عنوان پیامبر الهی پیروی کردند پیشتاز شدند که قرآن می فرماید: « وَتَمَّت کلمَةُ ربک الحسنی علی بنی اسرائِیل بما صبروا » خداوند وعدۀ نیکوی خود را بر بنی اسرائیل به جهت صبر آنان تمام کرده امّا آنجاکه از فرمان رهبری سرپیچی کردند، تعبیر قرآن این است که «وضُرِبَت عَلیهِم الذِّلةُ وَالمسکَنة» و در ادامه می فرماید «وَ باءُوا بُغَضَبٍ من الله » یعنی این ذلّت هم به دست خودشان انجام شد.
امّت پیامبراعظم(صلّیالله علیه وآله):آنجا که مردم بر محور رهبری در ده ها جنگ به ویژه 27 جنگی که شخص پیامبر حضور داشت با پیامبر همراهی کردند به قلّه های پیشتازی دست یافتند امّا آنجا که پس از پیامبر از دستورات و فرامین رهبری الهی پس از پیامبر سرپیچی نمودند، راه انحراف را پیموده و به سقوط کشیده شدند.
امّت خمینی و خامنه ای: نمونه دیگری که می توان از آن به نمونۀ کاملاً مثبت یاد کرد، ملّت ایران به علّت همراهی و پیروی از حضرت امام (ره) و رهبری پس از امام است که توانسته اند قلّه های پیروزی را بدست آورده و پیشتازی خود را همچنان حفظ نمایند.
2- توجّه به آرمانها و اهداف بزرگ
از دیگر ویژگی های یک امّت پیشتاز اتّکاء به آرمان ها، اهداف بزرگ و تداوم و تکیه بر آن اهداف است:
1/2- اهداف و آرمان های نهضت پیامبر (ص) اسلام
1-شکل دهی به حکومت دینی به عنوان مدل حکومتی برای دیگر ملّت ها
2-تبیین شریعت الهی و گسترش آن به عنوان منشور تکامل بشر
3-سازماندهی جامعه برای شکل گیری حیات طیّبه برای بشر
4-جهانی و بین المللی شدن اسلام روی کرۀ زمین
تحقّق اهداف فوق بستگی به همراهی مردم با این آرمان ها دارد که در عصر نبوی موفّقیّت حاصل شد، امّا به علّت عدم همکاری خواص و مردم این پیشتازی پس از پیامبر استمرار نیافت.
2/2- اهداف و آرمان های نهضت ملّت ایران به رهبری حضرت امام (ره)
1-شکل دهی حکومت دینی در چارچوب گفتمان نبوی و علوی
2-قرار داشتن به عنوان کانون بیداری و هدایت حرکت اسلام در منطقه و جهان
3-الگونمایی در همۀ عرصهها برای ملّتها
4-کارآمدی نظام درجهت پاسخگویی به سازمان ها، جامعه و مردم
نتیجه عمل به این مولفهها این است که با محوریت رهبری و پایداری مردم، این پیشتازی تا به حال پایدار مانده است. تداوم این انقلاب و نظام هم بستگی به پیروی مردم از رهبری الهی دارد.
3- درک موقعیت زمانـی
از دیگر عوامل پیشتازی یک ملّت و امّت توجّه به جایگاه خود و درک موقعیت زمانی است. بر این اساس عصر و زمانه مردم دارای ویژگیهایی است که برخی از آنها عبارتند از؛
1/3- سیر نزولی اُبهت و ابرقدرتی آمریکا
2/3- خیزش و بیداری اسلامی و سقوط مُهره های آمریکا در منطقه
3/3- از سال 2001 تاکنون شش جنگ توسّط آمریکا برای تغییر در خاورمیانه در دستور کار بوده که در همۀ این جنگها آمریکا وادار به عقب نشینی شده است. این جنگها شامل؛ جنگ افغانستان، جنگ عراق، جنگ 33 روزه، جنگ 22 روزه، جنگ 8 روزه و جنگ علیه سوریه بوده است.
4/3- درک موفّقیّت جایگاه ایران در عرصه منطقه و جایگاه ضعیف آمریکا در منطقه غرب آسیا، نشان از هوشیاری مردم ایران است.
5/3- عمق استراتژیک ایران از ساحل مدیترانه تا تنگۀ باب المندب وگسترۀ نفوذ آن از مجموعه ویژگی ها و امتیازاتی است که زمینه پیشتازی مردم ایران را فراهم نموده و حفظ این پیشتازی بستگی به صیانت و پاسداری از این سرمایه ها و دستاوردها دارد.
4- مقایسه دریافتها با هزینهها
از دیگر عوامل پیشتازی یک ملّت مقایسه دریافت ها و هزینه هاست و چنانچه دریافت ها صدها و هزاران برابرِ هزینه ها بود، انگیزه و استقامت بسیار مضاعفی در مسیر دستیابی به هدف خواهد داشت.
1/4- هزینه های ملّت ایران
1-تقدیم دهها هزار شهید و سرمایه های انسانی
2-تحمّل فشارها و سختی های ناشی از جنگ
3-تحمّل رنج ها وگرفتاری ها نشأت گرفته از تحریم
2/4- دریافتها
1-حاکمیت دینی و احیای احکام نورانی اسلام
2-تجدید حیات اسلام در منطقۀ خاورمیانه و جهان
3-پاسداری از حریم اسلام، اهل بیت و انقلاب اسلامی
4-خیزشها و بیداری اسلامی
5-پیشرفتهای حیرتآور در عرصههای گوناگون
6-صدها و هزاران دستاورد دیگر در عرصۀ سازندگی و تأمین نیازهای زیرساختی و عمومی مردم
5- صبر و استقامت
از دیگر عوامل پیشتازی ملّت ها صبر و استقامت و پایداری و فشار بر اصول و مبانی است.
دستیابی به قلّه های پیروزی و پرش از قلّه های مرتفع، مستلزم صبر و استقامت است. پیروزی امّت اسلامی در عصر نبوی، مستلزم تحمّل سخت ترین محاصره ها در شعب ابیطالب بود.
پیروزی بنی اسرائیل در عصر موسی بن عمران متّکی به صبر و استقامت آنان زیر فشار ها و تحریم های فرعون بود.
تحریم نظام استکباری علیه ملّت ایران برای شکستن ارادۀ مردم است. ملّتی که 94 ماه جنگ سخت را با سربلندی پشت سرگذاشته، قدرت ایستادگی در برابر تحریم و محاصره اقتصادی را هم دارد. حفظ سیادت و پیشتازی ملّت ایران وابسته به صبر و استقامت در برابر ابر قدرت ها به ویژه آمریکا می باشد.
6- قناعــت و صرفـه جویـی
از دیگر شاخص های امّت انقلابی و پیشتاز، اتّخاذ خط و مشی قناعت و صرفه جویی در زندگی است. ملّت و امّتی که می خواهد به عنوان الگو و نمونه در سطح منطقه و جهان بدرخشد، باید از اسراف و زندگی مصرفی پرهیز نماید.
اهمّیّت قناعت و صرفه جویی
الف- تأکید قرآن و روایات روی صرفه جویی و قناعت؛آموزه های کتاب آسمانی و روایات معصومین (علیهم السّلام) روی قناعت وصرفه جویی تأکید داشته و از اسراف، یعنی مصرف بیشتر ازحدّ نیاز و تبذیر، یعنی مصرف خارج از نیاز به شدت نهی کرده است. اصولاً منابع محدود است وملزومات مورد استفاده بشر نعمتهای الهی است و می بایست به شکل صحیح استفاده شود.
ب- صرفه جویی و قناعت از الزامات ایستادگی مقابل نام سلطه است؛ ملّتی که تصمیم دارد تارو پود نظام سلطه را پاره کند و روی پای خود بایستد و با استثمار و استعمار به مقابله برخیزد، حتماً باید خط و مَشی مقتصدانهای را در زندگی پیشه کند؛ زیرا انقلابیگری و شعار مقابله با نظام سلطه با رویکرد مصرف گرایی سازگاری ندارد. ملّت هایی همچون هند و چین با خط و مشی صرفه جویی و قناعت توانسته اند علاوه بر استقلال، به رشد و توسعه امروزین خود دست پیدا کنند. شُعار معروف گاندی به ملّت هند این بود که با کفش چرم انگلیسی نمی توان به استقلال رسید و اگر ملّت هند استقلال می خواهد، اگر ضرورت ایجاب کند باید پای برهنه راه برود.
ج- شکستن شاخ غول تحریم تنها با قناعت و صرفه جویی ممکن است؛از جمله حربه های استکبار برای شکستن ارادۀ ملّت های استقلال طلب و آزادی خواه، تحریم و محاصرۀ اقتصادی است که متأسفانه در بسیاری از موارد مؤثّر بوده است و برخی دولت های ضعیف در برابر این حربه کمر خم کرده اند امّا تنها راه مقابله با این حربه و دسیسه علاوه بر ارادۀ قوی و مصمّم دولت مردان، حرکت جهادی مبتنی بر صرفه جویی و قناعت توسّط مردم است.
برخی واقعیت های نگران کننده از منظر آمار:
شاخص ها در جامعۀ ایران نشانگر رشد فرهنگ مصرف گرایی است که به برخی نمونه ها اشاره می شود:
1-ایران ســه برابر متوسط جهان انرژی مصرف می کند.
2-ایران پنج برابر اندونزی مصرف انرژی دارد.
3-مصرف انرژی در ایران دو برابر چین و چهار برابر هند است.
4-مصرف برق در ایران ســه برابر استاندارد جهانی است.(3000 کیلو وات در برابر 900 کیلو وات)
5-مصرف نان در ایران ســه برابر اروپاست.
6-ایران از 70% کشورها بیشتر آب مصرف می کند.
7-مصرف روغن و شکر در ایران فراتر از بسیاری از کشورهاست.
با توجّه به آمار موجود که بخشی از آن اشاره شد، الگوی مصرف جامعۀ ایران با آرمان ها و ایده ها سازگاری ندارد و نیازمند به تجدیدنظر در ابعاد گوناگون می باشد.
7- شناخت و توجّه به دسیسه های دشمن
شناخت دشمن و چهره ها، نقشه ها و دسیسه های گوناگون آن از ویژگی ها و الزامات امّت پیشتاز میباشد که در این زمینه توجّه به چند نکته حائز اهمّیّت است:
الف: قرآن و پدیدۀ دشمن شناسی؛قرآن روی دشمن شناسی تأکید فراوان دارد و بیش از 1500 آیه در این کتاب آسمانی پیرامون دشمن شناسی و چگونگی مقابله با آن مشاهده می شودکه از بین 1500 آیه بیش از سیصد آیه پیرامون نفاق و سازوکار عملکرد جبهۀ نفاق به چشم می خورد.
ب: مبنایی بودن اختلاف ایران با آمریکا؛ اختلاف انقلاب اسلامی ایران با جبهه استکبار به رهبری آمریکا، مبنایی، اساسی و زیربنایی است و صف بندی بین جبهه حقّ در برابر باطل، اسلام در برابر کفر بوده و امکان سازش بین دو جبهه حقّ و باطل و اسلام و کفر وجود ندارد و لذا تا مادامی که انقلاب و جمهوری اسلامی بر مبنا و اصول دینی و الهی پافشاری دارد، این تقابل وجود خواهد داشت.
ج: عملکرد منفی جبهۀ استکبار؛ عملکرد جبهۀ استکبار در طول تاریخ انقلاب از ابتدا تاکنون نشان می دهد هدف آمریکا ثابت بوده که همان براندازی نظام اسلامی است امّا استراتژی و تاکتیک های آنان متفاوت میباشد ولذا گاهی با چهرۀ آشکار وارد نبرد سخت می شود وگاهی با جنگ نیابتی به تقابل با انقلاب تغییر جهت می دهد و گاهی با استراتژی تحریم درصدد مقابله با انقلاب بر میخیزد.
د: استراتژی تعامل؛ آنچه امروز در دستور کار آمریکا قرار گرفته، استراتژی تعامل است که در قالب مذاکرات هستهای با اهداف گوناگونی وارد میدان شده و تا حدّی توانسته برخی اهداف خود را عملی سازد. آنچه زمینهساز استراتژی تعامل شده، مشاهدۀ زمینه های داخلی و تأثیرپذیری روحیه های ضعیف برخی دولت مردان از فشار تحریم و گرایش غربگرایانه در برخی سیاسیون می باشد. در این شرایط که دشمن به برخی اهداف دست پیدا کرده و درصدد نفوذ سیاسی، فرهنگی و اقتصادی است، درک درست شرایط توسط مردم شرط اساسی برای حفظ انقلاب و حفظ صیانت از ارزش ها و پیشتازی ملّت ایران می باشد.
8- اتّکاء به مدیران کارآمد و شجاع
از ویژگی ها و الزامات مهمّ پیشتازی امّت اتّکاء به مدیران کارآمد و شجاع می باشد. توجّه به چند نکته ضروری است.
الف: تفکیک قوا و نقش هر یک از آنها؛در منظومه نظام اسلامی ایران، رهبری محور نظام، سیاستگذار و هماهنگ کننده قوای ســه گانه و فرماندهی کلّ قوا می باشد که در طول دوران انقلاب چه حضرت امام (ره) و یا رهبری معظّم انقلاب(مدّظلّه العالی)با والاترین شرایط برای مدیریت کشوربرخوردار بوده اند. اما به لحاظ تفکیک قوا هر یک از قوای سهگانه نقش اساسی در تحقّق سیاست های نظام را در ابعاد گوناگون عهده دار میباشند.
ب: نقش قوّۀ مجریه نسبت به دیگر قوا؛ گرچه قوّه مقننه نقش بسیار مهمّی در نظام قانونگذاری و پشتیبانی، نظارت و کنترل قوّه مجریه را عهده دار هست و یا قوّه قضائیه نقش بسیار مهمّی در ایجاد امنیت و مقابله با فساد و نظارت و کنترل قوه مجریه را دارد امّا اختیارات فراوان قوه مجریه و نقش آن در پیاده سازی سیاست ها و اجرای قوانین و اداره کشور جایگاه ویژه ای را از این قوّه نمایان می سازد ولذا باورها، گرایشات، روحیات، کارآمدی رئیس دولت و وزرا و دیگر کارگزاران نقش بسیار زیادی در کارآمدی نظام داشته و دارند.
ج: مشکل مدیریت؛واقعیت ملموس این است که مشکل اصلی کشور، مشکل مدیریت است یعنی آنچه از مجموعۀ نظرسنجی های مردم بدست می آید تکیه روی معیشت، اشتغال، ازدواج، توسعه وآبادانی، مبارزه با فساد و موارد دیگری که همه به عنصر مدیریت در رأس و پیکرۀ قوّۀ مجریه برمی گردد. اینکه رهبری معظّم(مدّظلّه العالی) روی مدیر شجاع و مدیریت جهادی توصیه و تأکید دارند به همین امر توجّه شده که دولت کارآمد زمینه کارآمدی نظام و درنتیجه رضایتمندی مردم را فراهم می سازد.
د: نقش مردم در شاکلۀ قوّه مجریه؛ طبق قانون اساسی انتخاب نمایندگان مجلس و رئیس قوّه مجریه مستقیماً به رأی مردم واگذار شده است. از این رو، رسالت مردم در شکل دهی مجلسی انقلابی و کارآمد و رئیس جمهوری انقلابی و کارآمد بسیار مهمّ و سنگین است و ملّتی پیشتاز است که به مدیران شجاع و کارآمد اتّکاء نماید. " والسّلام"
[1] . نهج البلاغه/ خطبه 192
[2] . آل عمران 110
800x600 Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman",serif;}
+ نوشته شده در چهارشنبه سیزدهم بهمن ۱۳۹۵ ساعت 20:56 توسط هادی
|